Mái tôn đọng sương vì ban đêm tấm tôn tỏa nhiệt lên trời, mặt dưới nguội xuống dưới điểm sương của không khí trong nhà, hơi nước ngưng thành giọt rồi nhỏ xuống. Trại chăn nuôi, nhà màng, kho lạnh bị nặng nhất. Nước đọng chảy dọc xà gồ thép làm rỉ nhanh; xà gồ composite không rỉ nên không bị hại.
Đọng sương dưới mái tôn xảy ra khi nào?
Đọng sương dưới mái tôn xảy ra khi mặt dưới tấm lợp lạnh hơn điểm sương của không khí bên dưới, thường vào đêm trời quang, gần sáng, và khi trong nhà có nhiều hơi nước. Trại heo, trại gà, nhà màng tưới phun sương, kho cá có độ ẩm cao nên điểm sương cao, rất dễ đọng.

[ẢNH – thêm sau: giọt nước đọng ở mặt dưới tấm tôn và dọc xà gồ trong trại chăn nuôi lúc sáng sớm]
Đọng sương có làm xà gồ rỉ nhanh hơn không?
Đọng sương làm xà gồ thép rỉ nhanh hơn vì giữ thép ướt nhiều giờ mỗi ngày; kim loại chỉ ăn mòn nhanh khi bề mặt có màng nước, và ISO 9223 xếp nơi ẩm, có muối hay khí ăn mòn vào cấp ăn mòn cao hơn. Ở trại chăn nuôi, nước đọng còn mang theo amoniac hòa tan. Xà gồ composite và bộ liên kết inox không rỉ nên không bị ảnh hưởng; tấm lợp thì tùy loại.

Xà gồ composite có làm giảm đọng sương không?
Xà gồ composite dẫn nhiệt kém, hệ số dẫn nhiệt dưới 1 W/m·K so với khoảng 50 W/m·K của thép, nên bản thân cây xà gồ ít bị lạnh theo tấm tôn. Dù vậy, đọng sương chủ yếu xảy ra ở mặt dưới tấm lợp, nên thay xà gồ không làm hết đọng sương; muốn giảm phải xử lý tấm lợp và thông gió.

Làm sao giảm đọng sương dưới mái tôn?
Giảm đọng sương dưới mái tôn bằng cách giữ mặt dưới tấm lợp ấm hơn và giảm hơi nước trong nhà:

- Dùng tấm lợp có lớp cách nhiệt, hoặc lót lớp cách nhiệt dưới tôn.
- Thông gió tốt, nhất là ở đỉnh mái, để hơi nước thoát ra.
- Giảm nguồn hơi nước: thu gom nước thải chuồng, tránh tưới phun sương vào lúc chiều tối.
- Ở trại chăn nuôi, chạy quạt thông gió theo khuyến cáo của đơn vị thiết kế chuồng.
Đọc thêm làm mái trại gà, trại heo khỏi rỉ.
Nguồn tham khảo
- ISO 9223:2012, Corrosion of metals and alloys, Corrosivity of atmospheres, Classification, determination and estimation.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao mái tôn bị đọng nước bên dưới?
Ban đêm tấm tôn tỏa nhiệt lên trời và nguội nhanh, mặt dưới lạnh hơn điểm sương của không khí trong nhà nên hơi nước ngưng thành giọt. Nhà nhiều hơi ẩm như trại chăn nuôi, nhà màng bị nặng nhất.
Đọng sương có làm xà gồ thép rỉ không?
Có. Đọng sương giữ thép ướt nhiều giờ mỗi ngày nên lớp kẽm mòn nhanh hơn. Xà gồ composite và liên kết inox không rỉ nên không bị ảnh hưởng.
Thay xà gồ composite có hết đọng sương không?
Không. Đọng sương chủ yếu ở mặt dưới tấm lợp; muốn giảm phải dùng tấm lợp cách nhiệt hoặc lót cách nhiệt, thông gió tốt và giảm hơi nước trong nhà.
