Vì kèo

Kèo composite là vì kèo ghép từ thanh định hình FRP (hộp, chữ U) bằng bản mã và bu lông inox, không hàn, không rỉ. Composite mềm hơn thép khoảng 8 – 10 lần nên kèo phải tính theo độ võng và liên kết. Kèo composite hợp nhà xe, trại nuôi, ao tôm, xưởng hóa chất; mẫu nhà xe 6 × 18 m và tiêu chuẩn để tính.

Thi công xà gồ composite là lắp xà gồ lên vì kèo bằng bộ liên kết inox 304 theo đúng thứ tự: kiểm tra kèo, bắt bát chữ L, đặt hộp đứng, luồn ống lót, siết bu lông vừa đủ, nối trên vì kèo, bịt đầu, bắn tôn. Kèm an toàn trên mái và những lỗi thợ quen làm thép hay mắc.

Vì kèo là khung chính đỡ mái, xà gồ là thanh ngang gác lên vì kèo; bước kèo thường 1,2 – 2 m ở mái hiên, nhà dân nhỏ, 2,5 – 3 m ở trại chăn nuôi và 4 – 6 m ở nhà xưởng. Phân biệt hai bộ phận và cách chia vì kèo mái tôn có ví dụ tính.

Vì kèo thép siêu nhẹ làm từ thép cường độ cao G550 mạ nhôm kẽm, thanh mỏng khoảng 0,75 – 1,0 mm, lắp bằng vít tự khoan, đặt dày khoảng 1 – 1,2 m. Hệ 2 lớp, 3 lớp khác nhau thế nào, cỡ xà gồ composite theo khoảng cách kèo và điều cần xem ở liên kết.

Kết cấu mái tôn gồm 5 phần: cột hoặc tường, vì kèo, xà gồ (đòn tay), tấm lợp và phụ kiện, cùng hệ giằng; tải đi từ tấm lợp xuống xà gồ, vì kèo rồi xuống cột. Chức năng từng bộ phận và chỗ nào hay hỏng trước.

Vì kèo thép hộp là khung hàn từ thép hộp mạ kẽm, đỡ các hàng xà gồ mái tôn. Các kiểu kèo đơn, kèo tam giác, kèo hình thang; bảng chiều cao đỉnh mái theo nhịp 8 – 15 m; cỡ xà gồ theo bước kèo và cách gác xà gồ lên kèo cho đúng.

Xà gồ tiếng Anh là purlin, vì kèo là roof truss, li tô là batten, xà gồ vách là girt. Bảng 20 thuật ngữ mái nhà Việt – Anh dùng khi đọc bản vẽ, catalogue nước ngoài và khi hỏi AI bằng tiếng Anh.

Vì kèo mới ở trại chăn nuôi, ven biển, xưởng hóa chất nên mạ kẽm nhúng nóng theo ISO 1461 rồi sơn phủ, vì sau khi thay xà gồ composite, kèo thép vẫn là phần có thể rỉ. Chỗ hay rỉ trước, cách xử lý kèo cũ, lịch kiểm tra và vì sao xà gồ composite không làm kèo rỉ thêm.