Mái vòm có vì kèo cong, còn xà gồ vẫn là thanh thẳng chạy dọc chiều dài nhà, gác lên các vì kèo cong; chỉ tấm lợp uốn theo vòm. Vì vậy xà gồ composite dùng được cho mái vòm, dù thanh composite kéo đùn không uốn cong được. Điểm khác mái dốc thẳng là các hàng xà gồ chia đều theo chiều dài cung vòm.
[ẢNH – thêm sau: mặt cắt mái vòm: vì kèo cong, các hàng xà gồ thẳng chạy dọc nhà, tấm lợp uốn vòm]
Xà gồ trên mái vòm đặt thế nào?
Xà gồ trên mái vòm đặt song song với chiều dài nhà, chia đều theo chiều dài cung vòm chứ không theo chiều ngang. Mỗi hàng gác lên vì kèo vòm qua bát; mặt bát phải nghiêng theo mặt vòm ở đúng chỗ đó, nên bát ở gần chân vòm nghiêng nhiều, bát ở đỉnh gần như nằm ngang. Chỗ nối xà gồ vẫn đặt trên vì kèo và so le giữa các hàng như mái thường, xem bố trí xà gồ mái tôn.
Ví dụ: mái vòm nhịp 8 m cao 1,2 m cần mấy hàng xà gồ?
Mái vòm nhịp 8 m, đỉnh vòm cao hơn chân 1,2 m có cung vòm dài khoảng 8,47 m, nên cần 14 hàng xà gồ khi đặt cách tối đa 660 mm. Cách tính:
- Bán kính vòm R = (nhịp² / 4 + cao²) / (2 × cao) = (16 + 1,44) / 2,4 ≈ 7,27 m.
- Nửa góc ở tâm: sin θ = 4 / 7,27 ≈ 0,55, θ ≈ 33,4°, tức khoảng 0,583 radian.
- Chiều dài cung = 2 × R × θ ≈ 2 × 7,27 × 0,583 ≈ 8,47 m.
- Số khoảng: 8,47 / 0,66 ≈ 12,8, làm tròn lên 13; số hàng là 14, cách nhau khoảng 652 mm theo cung.
Cỡ xà gồ composite chọn theo bước kèo vòm và vùng gió như mái thường, ví dụ bước kèo 3 m ở vùng gió II dùng SF-120. Bảng đủ các vùng ở bài cách chọn cỡ xà gồ composite.
[ẢNH – thêm sau: sơ đồ tính chiều dài cung vòm nhịp 8 m cao 1,2 m và chia 14 hàng xà gồ]
Xà gồ composite có uốn cong được không?
Xà gồ composite kéo đùn không uốn cong được thành vòm: nhựa trong thanh đã đóng rắn nên không hơ nóng để uốn như ống nhựa PVC, và bẻ quá mức thì sợi gãy, thanh nứt dọc. Vì kèo vòm vì thế thường làm bằng thép uốn cong; xà gồ composite chỉ làm phần thanh thẳng gác lên kèo. Ống composite mảnh như ống Ø34 cong nhẹ được theo độ đàn hồi khi buộc vào khung giàn, xem bài ống composite là gì.
Mái vòm lợp tấm gì?
Mái vòm lợp tấm uốn được theo bán kính vòm: tôn cán vòm, tôn nhựa nhấn vòm, tấm polycarbonate. Mỗi loại tấm có bán kính uốn nhỏ nhất và khoảng cách xà gồ tối đa do hãng quy định; vòm càng gắt (bán kính nhỏ) thì càng phải chọn tấm uốn được. Ở mái vòm nhịp 8 m cao 1,2 m, bán kính khoảng 7,3 m.
Mái vòm chịu gió thế nào?
Mái vòm chịu gió hút ở phần đỉnh vòm và ở hai đầu hồi, nhất là mái vòm hở như nhà xe, mái che sân. Hàng xà gồ ở đỉnh vòm và hai gian đầu hồi nên được bắt đủ bu lông, vít tôn dày hơn. Cách gió làm tốc mái ở bài gió bão tốc mái bắt đầu từ đâu.
Câu hỏi thường gặp
Mái vòm dùng xà gồ composite được không?
Được. Trên mái vòm, xà gồ là thanh thẳng chạy dọc nhà gác lên các vì kèo cong; chỉ tấm lợp uốn theo vòm, nên xà gồ composite thẳng dùng được bình thường.
Xà gồ composite có uốn cong được không?
Không. Thanh composite kéo đùn đã đóng rắn nên không uốn nóng được; vì kèo vòm thường làm bằng thép uốn, xà gồ composite chỉ làm các thanh thẳng gác lên kèo.
Mái vòm nhịp 8 m cần mấy hàng xà gồ?
Mái vòm nhịp 8 m, cao 1,2 m có cung dài khoảng 8,47 m; đặt xà gồ cách tối đa 660 mm thì cần 14 hàng, cách nhau khoảng 652 mm theo cung.
Khoảng cách xà gồ mái vòm đo thế nào?
Khoảng cách xà gồ mái vòm đo theo chiều dài cung vòm, không đo theo chiều ngang nhà, và lấy theo khoảng cách tối đa hãng tấm lợp cho phép.