Thi công xà gồ composite trọn một mái gồm bảy việc nối nhau: đo kèo, chọn mã theo vùng gió, đặt hàng cắt khoan sẵn, nhận và kiểm hàng, tập kết ở công trường, lắp xà gồ rồi lợp, và nghiệm thu. Cây xà gồ composite nhẹ, một người khiêng được cây 6 m đến cỡ SF-120, nên đội thợ mái quen làm thép làm được ngay mà không cần máy nâng.
Thi công xà gồ composite gồm những việc nào?
Bảy việc dưới đây đi theo đúng thứ tự trên một công trình mái tôn hoặc ngói nhựa:

| Việc | Làm gì | Ai làm |
|---|---|---|
| 1. Đo kèo | Đo bước kèo ở vài chỗ, chiều dài, chiều rộng, độ dốc mái; chụp ảnh khung kèo | Chủ nhà, thợ |
| 2. Chọn mã | Tra vùng gió theo tên xã, chọn mã theo bước kèo | Santiago |
| 3. Đặt hàng | Cắt theo gian, khoan lỗ, đóng bó, đếm bộ liên kết ở nhà máy | Santiago |
| 4. Nhận hàng | Đếm bó, đo vài cây, kiểm phụ kiện trước khi ký | Chủ nhà, thợ |
| 5. Tập kết | Kê bó trên đà, che bạt, để xa chỗ hàn | Thợ |
| 6. Lắp và lợp | Bắt bát, đặt cây, luồn ống lót và bu lông, bịt đầu, lợp tôn | Thợ |
| 7. Nghiệm thu | Kiểm tra theo bảng ở cuối bài | Chủ nhà, thợ |
Trước khi đặt hàng cần đo những gì?
Đo bước kèo ở ít nhất ba chỗ, vì kèo cũ hay lệch nhau vài phân. Đo chiều dài và chiều rộng mái theo mép tôn, độ dốc hoặc chiều cao đỉnh mái, và ghi tên xã, phường mới nơi làm mái để tra vùng gió. Mái có đầu hồi, mái gãy thì vẽ tay một hình đơn giản ghi kích thước rồi chụp gửi kèm.

Khoảng cách các hàng xà gồ theo từng loại tấm lợp có ở bài khoảng cách xà gồ mái tôn; bước kèo đo từ đâu tới đâu ở bài bước kèo là gì.
Một cây xà gồ composite 6 m nặng bao nhiêu, mấy người khiêng?
Khối lượng mỗi cây 6 m tính từ kg/m của từng mã:

| Mã | Nặng mỗi mét | Cây 6 m nặng khoảng | Khiêng |
|---|---|---|---|
| SF-60 | 0,98 kg | 5,9 kg | 1 người, vác 2 cây được |
| SF-80 | 1,33 kg | 8,0 kg | 1 người |
| SF-100 | 2,73 kg | 16,4 kg | 1 người |
| SF-120 | 3,32 kg | 19,9 kg | 1 người |
| SF-160 | 4,10 kg | 24,6 kg | 2 người |
| SF-200 | 4,88 kg | 29,3 kg | 2 người |
Cây dài, nên dù nhẹ vẫn nên có người đỡ đầu bên kia khi đi qua cửa, góc tường hay đưa lên mái. Đưa lên mái bằng dây kéo, không quăng. Mái cao thì một người đứng trên kèo nhận, một người dưới đất buộc dây.
Đội thợ cần chuẩn bị dụng cụ gì?
Dụng cụ chủ yếu là đồ cầm tay quen thuộc của thợ mái:

- Máy bắn vít, cờ lê đúng cỡ bu lông, thước dây, dây căng, bút đánh dấu.
- Máy cắt cầm tay lắp lưỡi kim cương và máy khoan mũi hợp kim, chỉ để cắt, khoan thêm khi cần.
- Nhựa hoặc sơn quét mặt cắt, nắp bịt dự phòng.
- Dây an toàn, giày đế mềm chống trượt, găng tay, khẩu trang, kính.
Không cần máy hàn, vì xà gồ composite chỉ bắt bu lông inox qua bát chữ L. Các bước lắp chi tiết, siết bu lông bao nhiêu là vừa có ở bài thi công xà gồ composite từng bước.
Tập kết xà gồ ở công trường thế nào?
Kê bó xà gồ phẳng trên các thanh đà cách nhau khoảng 1 – 1,5 m, không chất vật nặng lên, che bạt nếu để quá vài ngày, và để xa chỗ hàn cắt kim loại. Giữ nguyên nhãn số gian trên từng bó cho tới lúc đưa lên mái, để không lắp nhầm cây dài cho gian ngắn.

Thay xà gồ thép cũ bằng composite trên mái đang dùng thì làm khác gì?
Mái đang dùng thì làm từng gian: tháo tôn gian đó, tháo xà gồ cũ, cạo rỉ và sơn lại chỗ đặt bát trên kèo, lắp xà gồ composite rồi lợp lại trước khi sang gian kế tiếp, để không lúc nào cả mái bị mở. Thứ tự và cách chọn thay từng gian hay cả mái có ở bài thay xà gồ mái tôn bị rỉ.
Nghiệm thu mái xà gồ composite kiểm tra những gì?
Trước khi bàn giao, đi kiểm tra theo bảng này; mục nào chưa đạt thì sửa ngay khi giàn giáo còn đó:

| Mục | Đạt khi |
|---|---|
| Hàng xà gồ | Nhìn dọc thấy thẳng, mặt trên các cây cùng cao độ |
| Đặt cây | Hộp đứng, cạnh dài thẳng đứng |
| Bu lông | Có ống lót ở mọi chỗ bu lông, long đền áp sát, hộp không bị ép bẹp |
| Chỗ nối | Nằm trên vì kèo, so le giữa các hàng |
| Đầu cây | Có nắp bịt; mặt cắt tại công trình đã quét nhựa |
| Mép mái, góc mái | Đủ bát, đủ bu lông, vít tôn bắn dày hơn phần giữa |
| Vít tôn | Vít inox có long đền cao su, không bắn lún hết đệm |
Sau bàn giao, mỗi năm và sau mỗi cơn bão nên kiểm tra lại bu lông mép mái; cách làm có ở bài bảo dưỡng mái xà gồ composite.
Đặt xà gồ cắt khoan sẵn cho công trình
Santiago cắt, khoan sẵn và đóng bó theo gian ở nhà máy 825 QLN2, xã Hòa Khánh, tỉnh Tây Ninh, giao kèm bộ liên kết inox 304 và hướng dẫn lắp. Gửi bước kèo, kích thước mái và tên xã qua Zalo (Nam 0932 411 006, Trung 0931 128 428, Bắc 0901 128 278) để nhận báo giá trong 24 giờ.

Nguồn tham khảo
- Santiago FRP: khối lượng mỗi mét các mã SF-60 đến SF-200 và hướng dẫn lắp gửi kèm đơn hàng.
- Santiago FRP: các bài cách lắp, cắt khoan, vận chuyển và bảo dưỡng xà gồ composite trên trang này.
Câu hỏi thường gặp
Thi công xà gồ composite gồm những bước nào?
Bảy việc: đo kèo, chọn mã theo vùng gió, đặt hàng cắt khoan sẵn, nhận và kiểm hàng, tập kết, lắp xà gồ và lợp, nghiệm thu.
Một cây xà gồ composite 6 m nặng bao nhiêu?
Từ khoảng 5,9 kg (SF-60) đến khoảng 29,3 kg (SF-200). Cây đến SF-120 (khoảng 19,9 kg) một người khiêng được; SF-160, SF-200 nên hai người.
Thi công xà gồ composite có cần máy hàn không?
Không. Xà gồ composite không hàn được, chỉ bắt bu lông inox 304 qua bát chữ L, có ống lót trong hộp.
Nghiệm thu mái xà gồ composite cần kiểm tra gì?
Hàng xà gồ thẳng và cùng cao độ, hộp đặt đứng, có ống lót ở mọi bu lông, chỗ nối nằm trên kèo, đầu cây có nắp bịt, mép mái đủ bu lông, vít tôn là vít inox có long đền cao su.
Thay xà gồ thép bằng composite trên mái đang dùng làm thế nào?
Làm từng gian: tháo tôn, tháo xà gồ cũ, sơn lại chỗ đặt bát trên kèo, lắp xà gồ composite, lợp lại rồi mới sang gian kế tiếp.
Ngoài tiền xà gồ, làm trọn mái còn tốn những khoản nào?
Bộ liên kết inox 304 theo số chỗ gác, vít tôn, tấm lợp, công thợ và vận chuyển; tiền xà gồ thì lấy số mét nhân giá mét, ví dụ 180 m SF-100 là 42.120.000 đ.
Sản phẩm phù hợp với bài này
SF-200200 × 60 × 5393.000 đ/m · 2.358.000 đ/cây 6 m
SF-120120 × 60 × 5289.000 đ/m · 1.734.000 đ/cây 6 m
SF-6060 × 30 × 379.000 đ/m · 474.000 đ/cây 6 mGiá niêm yết đã gồm VAT, chưa gồm vận chuyển. Bán theo cây 6 m, nhận cắt theo bước kèo khi đặt trước.





