Số đòn tay của một mái bằng chiều dài dốc mái chia khoảng cách tối đa giữa hai đòn tay, làm tròn lên rồi cộng một. Mái dốc dài 4 m, đòn tay cách tối đa 660 mm cần ít nhất 8 hàng. Nhiều gia đình còn đếm theo Sinh – Lão – Bệnh – Tử; khi đó chỉ được thêm hàng, không bớt dưới mức tối thiểu.
Cách tính số đòn tay theo kỹ thuật
Số đòn tay theo kỹ thuật tính trong ba bước, cho từng mặt mái: Mái ngói nhựa chia theo bước đốt ngói 44 hoặc 66 cm, ví dụ ở bài cách lợp ngói nhựa trên xà gồ composite.
- Đo chiều dài dốc mái, tính cả phần mái đua. Có thể lấy chiều ngang nhân hệ số dốc, xem bài độ dốc mái tôn.
- Chia cho khoảng cách tối đa giữa hai đòn tay mà tấm lợp cho phép, làm tròn lên để ra số khoảng.
- Số đòn tay bằng số khoảng cộng một (hàng sát đỉnh và hàng ở mép mái).
Nhà hai mái thì tính riêng từng mặt rồi cộng lại. Ví dụ dốc 4,18 m, đòn tay cách tối đa 660 mm: 4,18 / 0,66 ≈ 6,3, làm tròn lên 7 khoảng, tức 8 đòn tay mỗi mặt, cả nhà 16 đòn tay.
Đếm đòn tay theo Sinh – Lão – Bệnh – Tử là gì?
Đếm đòn tay theo Sinh – Lão – Bệnh – Tử là tục lệ dân gian: đếm lần lượt từng đòn tay theo bốn chữ, lặp lại vòng, và mong đòn tay cuối rơi vào chữ Sinh. Số đòn tay rơi vào chữ Sinh là 5, 9, 13, 17, 21, tức các số chia 4 dư 1. Cách đếm (đếm một mặt hay cả nhà, đếm từ đâu) khác nhau theo vùng. Đây là tục lệ, không phải yêu cầu kỹ thuật.
Bảng số đòn tay tối thiểu và số hợp chữ Sinh
Số đòn tay hợp chữ Sinh phải lớn hơn hoặc bằng số tối thiểu; bớt hàng để rơi vào chữ Sinh sẽ làm đòn tay thưa quá mức tấm lợp cho phép. Bảng tính cho một mặt mái, khoảng cách tối đa 660 mm:
| Chiều dài dốc | Tối thiểu | Số hợp chữ Sinh | Khoảng cách thực |
|---|---|---|---|
| 2,0 m | 5 | 5 | 500 mm |
| 2,5 m | 5 | 5 | 625 mm |
| 3,0 m | 6 | 9 | 375 mm |
| 3,5 m | 7 | 9 | khoảng 438 mm |
| 4,0 m | 8 | 9 | 500 mm |
| 4,5 m | 8 | 9 | khoảng 563 mm |
| 5,0 m | 9 | 9 | 625 mm |
| 6,0 m | 11 | 13 | 500 mm |
Thêm đòn tay để hợp chữ Sinh có tốn nhiều không?
Thêm đòn tay làm tăng số mét và số bộ liên kết, nhưng mỗi cây gánh ít tải hơn nên đôi khi dùng được cỡ nhỏ hơn. Ví dụ dốc 4 m ở xã vùng gió II, bước kèo 3,5 m: 8 đòn tay cách khoảng 571 mm, tra cột 600 mm cho an toàn thì SF-100 chỉ bắc được 3,3 m, phải dùng SF-120; 9 đòn tay cách 500 mm thì SF-100 bắc được 3,5 m, vừa đủ, nặng 2,73 kg/m thay vì 3,32 kg/m. Bảng bước kèo theo từng khoảng cách ở bài khoảng cách xà gồ mái tôn.
Nhà hai mái, nhà một mái tính khác nhau thế nào?
Nhà hai mái tính số đòn tay riêng cho mỗi mặt, nhà một mái chỉ có một mặt. Nhà một mái có độ dốc thấp và mặt mái dài hơn, xem cách thả đòn tay ở bài thả đòn tay nhà một mái. Tổng số mét, khối lượng và bộ liên kết tính tiếp theo bài mái tôn cần bao nhiêu xà gồ.
Câu hỏi thường gặp
Cách tính số đòn tay mái nhà thế nào?
Lấy chiều dài dốc mái chia khoảng cách tối đa giữa hai đòn tay, làm tròn lên rồi cộng một. Nhà hai mái tính riêng từng mặt rồi cộng lại.
Số đòn tay rơi vào chữ Sinh là bao nhiêu?
Đếm theo vòng Sinh – Lão – Bệnh – Tử thì số đòn tay rơi vào chữ Sinh là 5, 9, 13, 17, 21, tức các số chia 4 dư 1.
Có được bớt đòn tay cho hợp chữ Sinh không?
Không nên. Bớt đòn tay làm khoảng cách vượt mức tấm lợp cho phép, mái dễ võng và dột. Muốn hợp chữ Sinh thì thêm đòn tay.
Mái dốc 4 m cần bao nhiêu đòn tay?
Với khoảng cách tối đa 660 mm, mái dốc 4 m cần ít nhất 8 đòn tay; muốn hợp chữ Sinh thì dùng 9 đòn tay, cách nhau 500 mm.
Thêm một hàng đòn tay cho hợp Sinh – Lão – Bệnh – Tử tốn thêm bao nhiêu?
Mỗi hàng thêm dài bằng chiều dài nhà: nhà dài 12 m thêm 12 m đòn tay mỗi mặt; với SF-100 là khoảng 2.808.000 đ một mặt, thêm cả hai mặt là 5.616.000 đ.
Căn cứ số liệu: Dự thảo sửa đổi QCVN 02:2022/BXD (bản 2026), Số liệu điều kiện tự nhiên dùng trong xây dựng: vùng áp lực gió theo xã, phường; Bảng tra bước kèo xà gồ composite Santiago FRP (tính theo tiết diện từng mã SF, xà gồ đặt cách 660 mm); Bảng giá niêm yết hiện hành của Santiago FRP (đã gồm VAT, chưa gồm vận chuyển).
Sản phẩm phù hợp với bài này
SF-100100 × 50 × 5234.000 đ/m · 1.404.000 đ/cây 6 m
SF-120120 × 60 × 5289.000 đ/m · 1.734.000 đ/cây 6 mGiá niêm yết đã gồm VAT, chưa gồm vận chuyển. Bán theo cây 6 m, nhận cắt theo bước kèo khi đặt trước.
