Đòn tay gỗ bị mối mục: thay bằng thép hay composite cho nhà cũ?

Người viết: Mr Quyền - Santiago · Biên tập: Santiago FRP · Cập nhật ngày 03/11/2026 · 6 phút đọc

Nhà ở quê có hai tường thu hồi cách nhau 3,3 m ở xã vùng gió II thì thay đòn tay gỗ mục bằng xà gồ composite SF-120; ở vùng I thì SF-100 là đủ. Cách kiểm tra mức hư, khi nào thay một phần, khi nào thay cả mái, và lưu ý với tường cũ.

Nhiều nhà ở quê xây từ hai ba chục năm trước vẫn dùng đòn tay gỗ, có nhà dùng tre. Đến một lúc, mái bắt đầu võng, ngói xô, mưa là dột, trèo lên thấy đầu đòn tay mủn hoặc có đường mối đất chạy dọc thân. Đó là lúc phải tính chuyện thay.

Khung mái che composite đang lắp
Ảnh thực tế: khung mái che composite đang lắp

Xà gồ hư tới mức nào thì phải thay?

Đòn tay gỗ hư được nhận ra qua bốn cách kiểm tra đơn giản: ấn thử độ mủn, tìm đường mối, nhìn độ võng của mái và xem tường thu hồi. Đòn tay, cầu phong, li tô nằm ở đâu trên mái xem bài đòn tay là gì.

Bốn cách kiểm tra đòn tay gỗ bị mối mục
Hình minh họa: Bốn cách kiểm tra đòn tay gỗ
Mái che lớn xà gồ composite vàng
Ảnh thực tế: mái che lớn xà gồ composite vàng
  • Lấy tua vít hoặc dao nhọn ấn vào gỗ, nhất là đầu cây gác lên tường và chỗ ngay dưới chỗ ngói hay dột. Gỗ tốt thì cứng, gỗ mục thì lún và mủn.
  • Tìm đường mối đất, là những đường đất nhỏ chạy dọc tường, dọc thân cây. Gõ vào thân cây nghe tiếng bộp là bên trong đã rỗng.
  • Nhìn dọc mái xem có chỗ võng, ngói có bị xô, lệch hàng không.
  • Xem tường thu hồi, tức tường đầu hồi đỡ đòn tay, có nứt, có ẩm ở chỗ gác đòn tay không.

Nếu chỉ vài cây hư, nằm cách xa nhau, có thể thay từng cây. Nếu mối đã đi khắp mái hoặc nhiều cây mục đầu, nên dỡ mái thay một lần, vì mối còn trong gỗ cũ sẽ ăn sang gỗ mới.

Mái che dài xà gồ composite vàng
Ảnh thực tế: mái che dài xà gồ composite vàng

Nhà cũ cần để ý gì khi thay?

Tường nhà cũ thường xây gạch bằng vữa vôi hoặc vữa xi măng mác thấp, móng không tính cho tải lớn. Thay đòn tay là dịp tốt để giảm tải lên tường, không nên tăng thêm.

Những điều cần để ý khi thay đòn tay cho nhà cũ
Hình minh họa: Nhà cũ: thay đòn tay để giảm tải cho tường
Xà gồ composite SF-80 màu xanh, hộp 80 × 40 mm, có nhãn Santiago FRP
Sản phẩm Santiago FRP: xà gồ composite SF-80 màu xanh, hộp 80 × 40 mm, có nhãn Santiago FRP
  • Thay ngói đất nung, ngói xi măng bằng tôn hoặc ngói nhựa thì mái nhẹ đi nhiều lần, tường và vì kèo cũ đỡ vất vả hơn.
  • Đòn tay mới nên nhẹ. Xà gồ composite nặng khoảng một phần tư thép cùng thể tích, đưa lên mái và gác lên tường cũ dễ.
  • Chỗ đòn tay gác vào tường thu hồi phải có bát hoặc đế, bắt bằng bu lông nở hoặc bu lông hóa chất vào phần tường còn chắc, không gác trơn lên gạch như đòn tay gỗ ngày xưa.
  • Vì kèo gỗ cũng mục thì phải thay vì kèo trước. Đòn tay mới không cứu được vì kèo hỏng.
Hai thanh xà gồ hộp composite đặt cạnh nhau, thấy rõ mặt cắt đầu cây
Sản phẩm Santiago FRP: hai thanh xà gồ hộp composite đặt cạnh nhau, thấy rõ mặt cắt đầu cây

Thay bằng thép hay composite?

Nhà khô ráo, mái thoáng, không gần biển, không nuôi gia súc dưới mái thì xà gồ thép mạ kẽm là đủ và rẻ hơn. Đòn tay thép có dạng hộp, chữ C, chữ Z, khác nhau ở bài xà gồ C, Z và xà gồ hộp. Nhà cũ tường yếu thì xem khối lượng từng loại xà gồ ở bài xà gồ siêu nhẹ.

So sánh thay đòn tay gỗ bằng xà gồ thép hoặc composite cho nhà cũ
Hình minh họa: Nhà cũ: thay bằng thép hay composite

Nếu dưới mái là chuồng heo, chuồng gà, bếp củi nhiều khói, hoặc nhà gần biển, gần đồng muối, thép sẽ rỉ, và thay mái lần nữa còn tốn hơn lần này. Ở những chỗ đó, xà gồ composite hợp hơn: không rỉ, không bị mối, không phải sơn. Cả thép lẫn composite đều không bị mối ăn như gỗ.

Thay xà gồ thì chọn cỡ nào?

Nhà ở quê thường có tường thu hồi hoặc vì kèo cách nhau 3 – 4 m. Khi bỏ đòn tay gỗ đặt dày và chuyển sang lợp tôn hoặc ngói nhựa, cỡ xà gồ composite chọn theo bước kèo và vùng gió như mọi mái khác.

Bó ống composite trên xe tải
Ảnh thực tế: bó ống composite trên xe tải

Ví dụ hai tường thu hồi cách nhau 3,3 m, nhà ở xã vùng gió II: SF-100 chỉ bắc được 3,2 m, SF-120 bắc được 3,9 m, chọn SF-120. Cùng nhà đó ở xã vùng I thì SF-100 (3,7 m) là đủ.

Nếu vẫn giữ mái ngói đất nung thì không tra bảng được, vì bảng tính cho mái tôn nhựa, ngói nhựa. Gửi ảnh và số đo để Santiago tính riêng.

Thay xà gồ theo trình tự nào?

Thay đòn tay nhà cũ đi theo năm bước: dỡ tấm lợp, tháo đòn tay cũ và sửa đầu tường, chống mối, lắp xà gồ mới, rồi lợp lại.

Năm bước thay đòn tay gỗ bằng xà gồ composite cho nhà cũ
Hình minh họa: Trình tự thay đòn tay nhà cũ
Kho thanh hộp composite đóng kiện
Ảnh thực tế: kho thanh hộp composite đóng kiện
  • Dỡ ngói hoặc tôn, xếp gọn nếu còn dùng lại.
  • Tháo đòn tay cũ, kiểm tra đầu tường, đục bỏ phần gạch mục và trám lại.
  • Phun thuốc chống mối cho tường và vì kèo gỗ còn giữ lại nếu nhà có mối.
  • Bắt bát, đặt xà gồ mới, siết bu lông.
  • Lợp lại.
Khung giàn pin mặt trời composite
Ảnh thực tế: khung giàn pin mặt trời composite

Gửi ảnh mái, chiều dài nhà, khoảng cách các tường thu hồi và tên xã qua Zalo, Santiago tính số cây và báo giá. Xem thêm cách lắp xà gồ composite.

Câu hỏi thường gặp

Làm sao biết đòn tay gỗ đã mục?

Lấy tua vít ấn vào gỗ, nhất là đầu cây gác lên tường: gỗ mục thì lún và mủn. Gõ vào thân cây nghe tiếng bộp, hoặc thấy đường mối đất chạy dọc thân, là bên trong đã bị mối ăn rỗng.

Thay đòn tay gỗ nên dùng thép hay composite?

Nhà khô ráo, không gần biển, không nuôi gia súc dưới mái thì thép mạ kẽm là đủ. Dưới mái ẩm, có chuồng trại, khói bếp củi hoặc gần biển thì nên dùng composite vì không rỉ, không bị mối.

Thay đòn tay có cần thay luôn ngói không?

Không bắt buộc, nhưng chuyển từ ngói đất nung sang tôn hoặc ngói nhựa làm mái nhẹ đi nhiều lần, giảm tải cho tường và vì kèo cũ. Giữ ngói đất nung thì cỡ xà gồ phải tính riêng.

Thay đòn tay cho một gian nhà cũ 3,3 m bằng composite hết bao nhiêu?

Gian 3,3 m, mái mỗi bên dốc khoảng 4 m cần 8 đòn tay mỗi bên, tổng 16 đòn tay; mỗi cây 6 m cắt được một đòn tay 3,3 m nên cần 16 cây. Ở vùng gió II dùng SF-120: khoảng 27.744.000 đ; ở vùng I dùng SF-100: khoảng 21.024.000 đ, nếu không tận dụng được đoạn thừa.

Căn cứ số liệu: Dự thảo sửa đổi QCVN 02:2022/BXD (bản 2026), Số liệu điều kiện tự nhiên dùng trong xây dựng: vùng áp lực gió theo xã, phường; Bảng tra bước kèo xà gồ composite Santiago FRP (tính theo tiết diện từng mã SF, xà gồ đặt cách 660 mm); Bảng giá niêm yết hiện hành của Santiago FRP (đã gồm VAT, chưa gồm vận chuyển).

Sản phẩm phù hợp với bài này

Giá niêm yết đã gồm VAT, chưa gồm vận chuyển. Bán theo cây 6 m, nhận cắt theo bước kèo khi đặt trước. Bảng giá đủ các cỡ, giá cây 6 m và tiền xà gồ cho mỗi m² mái: giá xà gồ composite.

Xem thêm sản phẩm Gọi 0932 411 006 Nhắn Zalo

Bài viết có giúp ích cho anh chị không?

Từ khóa:

Cần chọn xà gồ cho mái nhà mình?

Gửi bước kèo và tên xã, Santiago tính mã xà gồ, số lượng và báo giá trọn hệ trong 24 giờ.

Đọc thêm

Bài viết liên quan

Liên hệ báo giá

Để lại thông tin, Santiago gọi tư vấn ngay

Bạn hãy điền thông tin đầy đủ, Santiago sẽ gọi tư vấn bạn ngay nhé.

Hoặc gọi, nhắn Zalo theo khu vực

Miền Nam

0932 411 006

Miền Trung

0931 128 428

Miền Bắc

0911 174 028