Số xà gồ cho mái tôn tính bằng bốn bước: lấy chiều dài dốc mái chia khoảng cách xà gồ để ra số hàng, nhân số hàng với chiều dài nhà để ra số mét, rồi nhân số hàng với số vì kèo để ra số bộ liên kết. Mái hai dốc 8 × 20 m, dốc 30%, xà gồ cách 660 mm cần 16 hàng, khoảng 320 m.
Bước 1: tính chiều dài dốc mái
Chiều dài dốc mái bằng chiều ngang của dốc nhân hệ số dốc, cộng phần mái đua nếu có. Mái 30% có hệ số khoảng 1,044, mái 10% khoảng 1,005. Bảng hệ số đầy đủ có ở bài độ dốc mái tôn.
Bước 2: tính số hàng xà gồ
Số hàng xà gồ mỗi dốc bằng chiều dài dốc mái chia khoảng cách xà gồ, làm tròn lên, cộng một hàng. Hàng đầu nằm sát đỉnh mái, hàng cuối nằm ở mép mái. Mái hai dốc thì nhân đôi.
Bước 3: tính tổng số mét và khối lượng
Tổng số mét xà gồ bằng số hàng nhân chiều dài nhà. Khối lượng bằng tổng số mét nhân trọng lượng kg/m của mã đã chọn: SF-60 0,98; SF-80 1,33; SF-100 1,95; SF-120 2,36; SF-160 3,60; SF-220 4,53 kg/m.
Bước 4: tính số bộ liên kết
Số bộ liên kết bằng số hàng xà gồ nhân số vì kèo (hoặc số tường thu hồi), vì mỗi chỗ xà gồ gác lên kèo cần một bộ bát, bu lông, ống lót. Chỗ nối hai cây trên vì kèo cần thêm bát cho đầu cây thứ hai; Santiago tính sẵn khi báo giá.
Ví dụ 1: mái một dốc 4 × 10 m
Mái một dốc sâu 4 m, dài 10 m, dốc 10%, 5 vì kèo (bước kèo 2,5 m), xã vùng gió II, xà gồ cách 660 mm:
- Chiều dài dốc: 4 × 1,005 ≈ 4,02 m.
- Số hàng: 4,02 / 0,66 ≈ 6,1, làm tròn lên 7 khoảng, tức 8 hàng.
- Chọn mã: bước kèo 2,5 m ở vùng II dùng SF-100 (tối đa 2,9 m).
- Tổng chiều dài: 8 × 10 = 80 m, khoảng 156 kg.
- Bộ liên kết: 8 × 5 = 40 bộ.
Ví dụ 2: mái hai dốc 8 × 20 m
Mái hai dốc nhà rộng 8 m, dài 20 m, dốc 30%, 7 vì kèo (bước kèo khoảng 3,33 m), xã vùng gió II, xà gồ cách 660 mm:
- Chiều dài mỗi dốc: 4 × 1,044 ≈ 4,18 m.
- Số hàng mỗi dốc: 4,18 / 0,66 ≈ 6,3, làm tròn lên 7 khoảng, tức 8 hàng; cả mái 16 hàng.
- Chọn mã: bước kèo 3,33 m ở vùng II dùng SF-120 (tối đa 3,5 m).
- Tổng chiều dài: 16 × 20 = 320 m, khoảng 755 kg.
- Bộ liên kết: 16 × 7 = 112 bộ.
[ẢNH – thêm sau: bảng tính vật tư xà gồ cho mái hai dốc 8 × 20 m]
Khoảng cách thực sau khi chia hàng là bao nhiêu?
Chia đều xong, khoảng cách thực giữa các hàng thường nhỏ hơn mức tối đa. Ở ví dụ 2, 8 hàng trên dốc 4,18 m cho khoảng cách thực khoảng 597 mm. Tra cột 600 mm, SF-100 ở vùng II bắc được 3,0 m, vẫn chưa đủ 3,33 m, nên giữ SF-120. Muốn dùng SF-100 thì thêm một vì kèo: 8 vì kèo chia 7 gian, bước kèo còn khoảng 2,86 m, SF-100 bắc được. Nên tính cả hai phương án rồi so giá. Bảng bước kèo theo từng khoảng cách ở bài khoảng cách xà gồ mái tôn.
Câu hỏi thường gặp
Mái tôn 100 m² cần bao nhiêu mét xà gồ?
Với xà gồ cách nhau 660 mm, mỗi m² mái cần khoảng 1,52 m xà gồ, nên mái 100 m² cần khoảng 152 m, cộng thêm một hàng ở mép mỗi dốc.
Tính số hàng xà gồ mái tôn thế nào?
Lấy chiều dài dốc mái chia khoảng cách xà gồ, làm tròn lên, cộng một hàng cho mỗi dốc. Mái hai dốc thì nhân đôi.
Số bộ liên kết xà gồ tính thế nào?
Số bộ liên kết bằng số hàng xà gồ nhân số vì kèo, vì mỗi chỗ xà gồ gác lên vì kèo cần một bộ bát, bu lông và ống lót. Chỗ nối cây cần thêm bát.
Mái nhà 8 × 20 m cần bao nhiêu xà gồ?
Với dốc 30%, xà gồ cách nhau 660 mm, mái hai dốc 8 × 20 m cần 16 hàng, khoảng 320 m xà gồ. Ở vùng gió II, bước kèo 3,33 m, dùng SF-120 nặng khoảng 755 kg.