Mái tôn bị võng thường do xà gồ quá nhỏ so với bước kèo, xà gồ hộp đặt nằm thay vì đứng, xà gồ thép rỉ mỏng đi, cây nối giữa nhịp hoặc vì kèo bị lún. Đo bằng dây căng giữa hai vì kèo: võng quá bước kèo chia 200, tức quá 15 mm với bước kèo 3 m, là phải xử lý.
Độ võng bao nhiêu là quá mức?
Độ võng xà gồ quá mức khi vượt bước kèo chia 200 (L/200), giới hạn mà bảng tra xà gồ composite Santiago dùng. Võng quá mức này thì tôn bắt đầu đọng nước, vít bị kéo lỏng dần.
| Bước kèo | Võng tối đa (L/200) |
|---|---|
| 2 m | 10 mm |
| 3 m | 15 mm |
| 4 m | 20 mm |
| 5 m | 25 mm |
| 6 m | 30 mm |
Đo độ võng xà gồ thế nào?
Đo độ võng xà gồ bằng một sợi dây căng thẳng giữa hai điểm của cùng một cây ngay trên hai vì kèo, rồi đo khoảng hở từ dây tới mặt xà gồ ở giữa nhịp. Đo vài cây ở các vị trí khác nhau: giữa mái, mép mái, chỗ có nối. Có thể đo từ dưới lên bằng thước nếu không lên được mái.
[ẢNH – thêm sau: dây căng giữa hai vì kèo để đo độ võng của xà gồ ở giữa nhịp]
Nguyên nhân mái tôn bị võng
Mái tôn bị võng do năm nguyên nhân hay gặp; mỗi nguyên nhân có dấu hiệu riêng:
| Nguyên nhân | Dấu hiệu | Cách sửa |
|---|---|---|
| Xà gồ nhỏ so với bước kèo | Cả hàng võng đều ở giữa nhịp | Thay cỡ lớn hơn theo bảng tra, hoặc thêm kèo phụ |
| Xà gồ hộp đặt nằm dẹt | Hộp nằm với cạnh dài theo phương ngang | Lắp lại cho hộp đứng |
| Xà gồ thép rỉ mỏng | Vảy rỉ, thép mủn, võng tăng dần theo năm | Thay xà gồ |
| Nối xà gồ giữa nhịp | Võng hoặc gãy gập ngay chỗ nối | Dời chỗ nối lên vì kèo |
| Vì kèo lún, nghiêng | Cả dải mái võng theo một vì kèo | Kiểm tra cột, chân kèo, gọi kỹ sư |
Xà gồ composite có bị võng thêm theo thời gian không?
Xà gồ composite chịu tải đè lâu ngày có võng thêm chậm theo thời gian, gọi là từ biến, nhiều hơn thép. Với mái nhẹ, tải đè thường xuyên chỉ là tấm lợp nên mức võng thêm nhỏ. Mái có treo thiết bị, giàn dây leo hay pin mặt trời thì tải đè lâu dài lớn hơn, phải tính riêng. Xem composite dùng ngoài trời được bao lâu.
Sửa mái võng có phải thay hết xà gồ không?
Sửa mái võng không phải lúc nào cũng thay hết xà gồ. Nếu chỉ vài hàng ở mép mái hoặc vài gian có bước kèo lớn hơn bị võng, thay riêng các cây đó bằng cỡ lớn hơn. Nếu cả mái dùng cỡ nhỏ hơn bảng tra, nên thêm kèo phụ hoặc thay cả mái. Cách thay theo từng gian ở bài thay xà gồ mái tôn.
Câu hỏi thường gặp
Mái tôn võng bao nhiêu là không đạt?
Khi xà gồ võng quá bước kèo chia 200 (L/200), ví dụ quá 15 mm với bước kèo 3 m hoặc 20 mm với bước kèo 4 m.
Vì sao mái tôn mới làm đã bị võng?
Mái mới võng thường do xà gồ nhỏ so với bước kèo, xà gồ hộp đặt nằm thay vì đứng, hoặc nối xà gồ giữa nhịp. Đo lại bước kèo và đối chiếu bảng tra để biết nguyên nhân.
Xà gồ composite có bị võng theo thời gian không?
Xà gồ composite có võng thêm chậm khi chịu tải đè lâu ngày, gọi là từ biến. Với mái nhẹ chỉ có tấm lợp, mức võng thêm nhỏ; mái treo thiết bị phải tính riêng.